Spis treści
NAD+ – co to jest i jaką rolę pełni w energii komórkowej
mgr inż. Anna Sobol
1 paź 2026
-
8 witamin z grupy B w jednej kapsułcekompleksowa formuła – wsparcie całego organizmudla kobiet prowadzących intensywny tryb życia100% vegan
-
-10%Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
-10%Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
-
8 witamin z grupy B w jednej kapsułcekompleksowa formuła – wsparcie całego organizmudla kobiet prowadzących intensywny tryb życia100% vegan
-
-10%Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
-10%Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
Co to jest NAD+?
NAD+ w zależności od tego, w jakiej reakcji bierze udział, może być:
- akceptorem elektronów w cyklu Krebsa, co ma kluczowe znaczenie dla późniejszego przekazywania elektronów do komórkowego łańcucha oddechowego,
- koenzymem w wielu fundamentalnych reakcjach metabolicznych.
Charakteryzując w uproszczeniu rolę tego metabolitu, możemy powiedzieć, że mechanizm jego działania pozwala organizmowi pozyskać energię do życia z posiłków: tłuszczów, glukozy i aminokwasów. Uczestniczy w ważnych reakcjach metabolicznych, w tym w procesie oddychania komórkowego.
NAD+ a energia komórkowa – jaką rolę pełni w organizmie?
NAD+ posiada dodatni ładunek, dzięki czemu ma zdolność do przyjmowania elektronów.
Jest to cząsteczka obecna w każdej naszej komórce, odgrywająca kluczową rolę w mitochondriach — naszych osobistych, małych elektrowniach. To właśnie tam organizm wytwarza energię z ATP, ale aby to zrobić, potrzebuje udziału naszego akceptora elektronów, czyli NAD+.
Kolejną istotną rolą dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego jest jego udział jako koenzym lub wręcz kofaktor dla licznej grupy enzymów w wielu reakcjach metabolicznych zachodzących w komórkach. Jedną z klas takich enzymów są:
- sirtuiny - istotne dla funkcjonowania mitochondriów i procesów metabolizmu energetycznego, zwane “białkami długowieczności”. Ich rolą jest także regulacja lipidów oraz ochrona organizmu przed działaniem wolnych rodników tlenu.
Inne enzymy, dla których NAD+ jest koenzymem, to także:
- dehydrogenazy - szeroka grupa enzymów, które biorą udział w przekształcaniu toksycznych związków w nietoksyczne (np. aldehyd octowy w kwas octowy), metabolizmie energetycznym, metabolizmie alkoholu w wątrobie czy metabolizmie aminokwasów,
- polimerazy - głównie te, które biorą udział w procesach naprawczych naszego DNA,
- cyklazy - biorące udział w produkcji cyklicznego ADP-rybozylowego, który bierze udział w procesach odpornościowych i przekaźnikowych.
| Proces | Na czym polega udział NAD+? |
|---|---|
| Cykl Krebsa | akceptor elektronów |
| Łańcuch oddechowy | pośrednia rola: w formie NADH donor elektronów |
| Glikoliza | akceptor elektronów, by umożliwić pozyskanie energii z glukozy |
| Betaoksydacja kwasów tłuszczowych | akceptor elektronów, by umożliwić pozyskanie energii z tłuszczów |
| Utlenianie aminokwasów | metabolizm i pozyskiwanie energii z aminokwasów |
| Sygnalizacja komórkowa | substrat dla enzymów, takich jak cyklazy ADP-rybozylowe, które wpływają regulująco m.in. na gospodarkę wapniową |
| Walka ze stresem oksydacyjnym | substrat dla sirtuin, wspieranie procesów naprawczych |
| Naprawa DNA | substrat dla PARP |
| Regulacja ekspresji genów | substrat dla sirtuin |
Skąd NAD+ bierze się w organizmie?
NAD+ może powstawać na dwa sposoby:
- de novo, czyli od nowa z prekursorów,
- z regeneracji NADH.
Pośrednimi prekursorami NAD+ są obie formy niacyny (witaminy B3) oraz rybozyd nikotynamidu. NAD+ może powstawać również z tryptofanu. Poza tym ma zdolność do regeneracji: gdy redukuje się do NADH w wyniku przyjęcia elektronów, może się ponownie utlenić, dzięki czemu znów staje się funkcjonalnym NAD+.
Małe przypomnienie: niacyna — co to za związek? To rozpuszczalna w wodzie witamina B3, nazywana również witaminą PP, która występuje głównie w mięsie oraz rybach, a także produktach pełnoziarnistych, strączkach i orzechach ziemnych. Więcej o witaminach z grupy B przeczytasz tutaj.
NAD+ a proces starzenia się
Niedobór NAD+ na etapie prenatalnym może prowadzić do wystąpienia wad rozwojowych. Wynika on przede wszystkim z zaburzeń genetycznych rozwijającego się płodu, ale także niedoborów żywieniowych matki lub z niekorzystnych warunków środowiska.
A co ze starzeniem się? Czy ten okres życia jest szczególnie zagrożony niedoborem dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego? Część badań sugeruje, że wraz z wiekiem poziom NAD+ w komórkach może się zmniejszać. Jego zmniejszone stężenie na tym etapie może wiązać się z ryzykiem wystąpienia wielu schorzeń, w tym chorób neurodegeneracyjnych, ale naukowcy dalej sprawdzają, czy te zależności mogą być prawdziwe. Reakcje metabolizmu energetycznego wraz z wiekiem mogą nie być już tak wydajne, a organizm może być wrażliwszy na stres oksydacyjny.
Styl życia a poziom NAD+
Nie tylko wiek może być czynnikiem, który redukuje poziom NAD+ w naszym organizmie. Okazuje się, że nasz sposób funkcjonowania na co dzień również ma znaczenie. Nie będzie zaskoczeniem, że regularna, umiarkowana aktywność fizyczna, dbałość o sen i regularny tryb życia, a także o zbilansowaną, zdrową dietę przyczyniają się do zachowania jego optymalnego poziomu.
Niesprzyjające są przewlekłe stany zapalne, pośrednio zużywające NAD+, do których może doprowadzić nieregularny tryb życia, pełen napięcia i niedoboru snu oraz składników odżywczych. Podczas stresu komórkowego poziom NAD+ może spadać na drodze wchodzenia w reakcje jako substrat dla enzymów takich jak PARP ( przy uszkodzeniach DNA) lub sirtuiny (biorące udział w odpowiedzi komórek na stres), a tempo zużywania go może być większe niż możliwości organizmu, jeśli chodzi o prędkość jego odtwarzania.
Prekursory NAD+ – NR i NMN
NAD+ może być syntetyzowany od nowa z tryptofanu lub z niacyny. Występuje w dwóch formach, obie mogą zostać wykorzystane do produkcji NAD+:
- nikotynamid (NAM), na drodze szlaku odzyskiwania,
- kwas nikotynowy (NA).
To nie wszystko. Wspomniany dinukleotyd może zostać także wytworzony na drodze przemian rybozydu nikotynoamidu (NR).
Po przekształceniu NAM oraz NR powstaje NMN — bezpośredni prekursor NAD+. W tym artykule skupimy się właśnie na NR oraz NMN, o czym przeczytasz już za chwilę. Wspomnijmy jeszcze tutaj, że NR jest dla NAD+ prekursorem pośrednim.
Czy NAD+ można uzupełnić suplementem?
Czy istnieje suplement NAD+? Czy ten związek można jakoś uzupełnić? W tym wypadku warto rozważyć dostarczenie jego naturalnych prekursorów. Suplementacja NAD+ jako związku solo mogłaby nie być skuteczna. Nie wiadomo, jaka jego ilość byłaby optymalna i jaka dawka faktycznie przyczyniłaby się do podniesienia jego poziomu. Dlatego rozważając sposoby zwiększenia jego ilości w organizmie, warto rozważyć suplementację NR lub NMN. Wzrost NAD+ we krwi po doustnym przyjmowaniu tych prekursorów jest dość dobrze udokumentowany.
A suplement z NADH? Taki wariant produktu również może być dostępny na rynku, chociaż jego potencjalny mechanizm działania może być inny niż w przypadku suplementacji prekursorami NAD+. Dowody na skuteczność przyjmowania NADH są nadal ograniczone, a biodostępność takiego suplementu jest wciąż przedmiotem badań. Warto zaznaczyć, że prekursory NAD+ mają na celu zwiększenie puli tego dinukleotydu, natomiast NADH to donor elektronów, który włącza się do procesów umożliwiających produkcję energii komórkowej ATP. W tym momencie trudno jednak jednoznacznie ocenić, czy jego doustna suplementacja zwiększa poziom NAD+ lub ilość ATP w organizmie.
NAD+ w badaniach naukowych
Sprawdźmy teraz, co mówią badania naukowe.
🔬 Na temat spadku poziomu NAD+ wraz z wiekiem.
- Zespół Clement i in. [2019] zauważył u osób w wieku 20-87 lat spadek NAD+ w osoczu wraz z wiekiem. (10)
- ZW badaniu Covarrubias i in. [2020] zauważono również spadek NAD+ w tkankach wraz z wiekiem i wskazano, że może on zależeć od w zrostu aktywności makrofagów, które wykazują znaczący poziom ekspresji enzymu CD38, który zużywa NAD+. (11)
- ZUczciwie trzeba wspomnieć o nowym badaniu Trętwicz i in. z czerwca 2026, dotyczące 7 niezależnych grup ludzi, które wskazało, że poziom NAD+ nie zmieniał się istotnie w zależności od wieku w krwi pełnej. (9)
Co to może oznaczać?
- NAD+ może nie być uniwersalnym markerem wieku,
- jego poziom może być zależny od tkanki i różnić się,
- pełna krew w tym wypadku może nie być optymalnym materiałem do oceny stężenia NAD+ w całym organizmie,
- potrzeba dalszych badań, by wysnuć bardziej jednoznaczne wnioski.
🔬 Na temat suplementacji NR i NMN.
- Badanie Okebe i in. [2022] obejmowało 30 osób, które przyjmowało 250 mg NMN lub placebo przez 12 tygodni. W ich krwi zaobserwowano wzrost NAD+. (5)
- Do podobnych wniosków doszli badacze Morifuji i in. [2024], przeprowadzając badanie na 60 osobach, które przyjmowały 250 mg NMN lub placebo. Badanie miało polegać nie tylko na sprawdzeniu NAD+ we krwi, ale również na końcowych testach sprawnościowych. Po 12 tygodniach zaobserwowano wzrost NAD+ we krwi, poprawę jakości snu i szybszy czas przejścia 4 metrów w stosunku do grupy placebo. Najważniejszym sprawdzianem miał być jednak stepping test - test kroków, który nie przyniósł korzystnego rezultatu dla suplementacji prekursorami NAD+, ponieważ w tym przypadku obie grupy osiągnęły podobne wyniki. (7)
- Dellinger i in. [2017] przeprowadzili badanie na 120 osobach w wieku od 60 do 80 lat, które przez 8 tygodni przyjmowali pojedynczą lub podwójną dawkę NR z polifenolem z borówek (pterostilbenem) lub placebo. Po 4 tygodniach NAD+ wzrosło o 40% w grupie przyjmującej dawkę pojedynczą i o 90% w grupie, która otrzymywała podwójną dawkę NR z pterostilbenem. (6)
- W badaniach Conze i in. [2019] zdrowe osoby z nadwagą przyjmowały dawki 100, 300 i 1000 mg NR lub placebo. Okazało się, że w tych grupach poziom NAD+ we krwi wzrósł odpowiednio o 22%, 51% i 142%. (8)
Podsumowanie
Cząsteczka NAD+ jest obecna w każdej komórce naszego organizmu i pełni znamienną funkcję w procesach oddychania komórkowego, które prowadzi do wytworzenia energii. Ponadto, jest substratem dla ponad 300 różnych enzymów (4), kluczowych dla prawidłowego przebiegu reakcji metabolicznych, w tym ochronnych dla naszego organizmu, obejmujących:
- naprawę DNA,
- walkę ze stresem oksydacyjnym,
- metabolizm spożytego alkoholu – przemiana aldehydu octowego w kwas octowy.
Poziom NAD+ prawdopodobnie zmniejsza się wraz z wiekiem i może być dodatkowo uszczuplany przez niesprzyjający styl życia.
Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem ludzi przynoszą efekty potwierdzające wzrost NAD+ we krwi po suplementacji jego prekursorami, takimi jak NR oraz NMN. To obiecujący kierunek badań, ponieważ zwiększenie dostępności NAD+ w organizmie może wspierać procesy, w których ta cząsteczka bierze udział i potencjalnie w przyszłości może wspomóc ograniczanie niektórych zmian zachodzących wraz z wiekiem.
Pamiętaj, że artykuł nie jest poradą medyczną, a jedynie zbiorem informacji na temat NAD+. Mając jakiekolwiek wątpliwości dotyczące suplementacji lub stężenia tej cząsteczki w swoim organizmie, skontaktuj się ze swoim lekarzem.
FAQ
Czym różni się NAD+ od NADH?
NADH jest zredukowaną formą NAD+. Utlenione NAD+ ma zdolność do przyjęcia elektronów, a reakcję dla zobrazowania możemy zapisać tak:
NAD+ + 2e- + H+ → NADH.
Czy NAD+ to witamina?
Nie, NAD+ nie jest witaminą, ale witamina B3 dostarcza prekursorów biorących udział w produkcji NAD+ de novo. Samo NAD+ klasyfikujemy jako dinukleotyd.
Czy da się zbadać poziom NAD+?
Nie można zbadać poziomu NAD+ w prosty sposób, udając się do laboratorium diagnostycznego. Techniki badania poziomu tego dinukleotydu są drogie i zaawansowane, niedostępne do badań komercyjnych i służą przede wszystkim badaniom i analizom naukowym. Owszem, na rynku mogą się pojawiać domowe testy do samodzielnego sprawdzania poziomu NAD+, ale warto pamiętać, że nie jest to sposób ogólnie rekomendowany w szerokiej praktyce klinicznej.
Źródła
Zwiń
Rozwiń
- Katsyuba, Elena, et al. "NAD+ homeostasis in health and disease." Nature metabolism 2.1 (2020): 9-31.
- McReynolds, Melanie R., Karthikeyani Chellappa, and Joseph A. Baur. "Age-related NAD+ decline." Experimental gerontology 134 (2020): 110888.
- Zapata‐Pérez, Rubén, et al. "NAD+ homeostasis in human health and disease." EMBO molecular medicine 13.7 (2021): EMMM202113943.
- Fei Wen, Gang Gui, Xiaoyu Wang, Li Ye, Anqi Qin, Chen Zhou, Xiaoming Zha,Drug discovery targeting nicotinamide phosphoribosyltransferase (NAMPT): Updated progress and perspectives,Bioorganic & Medicinal Chemistry, Volume 99,2024,117595.
- Okabe, K., Yaku, K., Uchida, Y., Fukamizu, Y., Sato, T., Sakurai, T., Tobe, K., & Nakagawa, T. (2022). Oral Administration of Nicotinamide Mononucleotide Is Safe and Efficiently Increases Blood Nicotinamide Adenine Dinucleotide Levels in Healthy Subjects. Frontiers in nutrition, 9, 868640.
- Dellinger, Ryan W et al. “Repeat dose NRPT (nicotinamide riboside and pterostilbene) increases NAD+ levels in humans safely and sustainably: a randomized, double-blind, placebo-controlled study.” NPJ aging and mechanisms of disease vol. 3 17. 24 Nov. 2017, doi:10.1038/s41514-017-0016-9
- Morifuji, M., Higashi, S., Ebihara, S., & Nagata, M. (2024). Ingestion of β-nicotinamide mononucleotide increased blood NAD levels, maintained walking speed, and improved sleep quality in older adults in a double-blind randomized, placebo-controlled study. GeroScience, 46(5), 4671-4688.
- Conze, D., Brenner, C., & Kruger, C. L. (2019). Safety and Metabolism of Long-term Administration of NIAGEN (Nicotinamide Riboside Chloride) in a Randomized, Double-Blind, Placebo-controlled Clinical Trial of Healthy Overweight Adults. Scientific reports, 9(1), 9772.
- Trętowicz, Maria M et al. “Human whole-blood NAD+levels do not vary with age or lifestyle interventions.” Nature metabolism vol. 8,6 (2026): 1282-1290.
- Clement, James et al. “The Plasma NAD+Metabolome Is Dysregulated in "Normal" Aging.” Rejuvenation research vol. 22,2 (2019): 121-130.
- Covarrubias, A.J., Kale, A., Perrone, R. et al. Senescent cells promote tissue NAD+ decline during ageing via the activation of CD38+ macrophages. Nat Metab 2, 1265–1283 (2020)
mgr inż. Anna Sobol
-
8 witamin z grupy B w jednej kapsułcekompleksowa formuła – wsparcie całego organizmudla kobiet prowadzących intensywny tryb życia100% vegan
-
-10%Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
-10%Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
Przeczytaj również
-
Maria Knapik29 wrz 2026Longevity od wewnątrz – jak wspierać energię, witalność i urodę (przewodnik dla kobiet)Longevity to hasło, które coraz częściej pojawia się w świecie zdrowia i urody. Czy kryje się za nim tylko chwilowy trend, a może coś więcej? W tym artykule przyglądamy się bliżej temu, czym jest długowieczność.Czytaj