Omega-3 dla kobiet – mózg, serce i uroda
-
NOWOŚĆNR Niagen® – opatentowana forma witaminy B3 (niacyny), prekursor NAD+Dzienna porcja kwasów omega-3 DHA i EPAResvenox® – ekstrakt z korzenia rdestowca ostrokończystego standaryzowany na resweratrolKompleksowa formuła wspierająca długowieczność
-
Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
-
Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
Extra virgin, nierafinowana i niefiltrowanaTłoczona na zimno w 24 h po zbiorachPikantna, z wyraźną goryczkąZ witaminą E (22 ml = 43% RWS*), kwasami omega-3, omega-6 i omega-9 oraz polifenolami – 739 mg/kg
-
Kolagen rybi VERISOL® 12 000 mg5 składników wspierającychWiększa pojemność – idealna do stosowania w domuIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
Kolagen rybi typu I VERISOL® 12 000 mgZ liposomalną witaminą C, kwasem hialuronowym, biotyną i astaksantynąZawiera bioaktywne peptydy kolagenowe (BCP®) o niskiej masie cząsteczkowej 2 kDaIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
NOWOŚĆCreavitalis® – monohydrat przebadany klinicznieWitamina B12 – wsparcie samopoczucia1 miesiąc codziennego stosowania (105 g)100% vegan
-
Dostarcza kwasów EPA i DHA dobrych dla mózgu, wzroku i sercaŹródło witamin D i ABez metali ciężkich, pestycydów i dioksynTOTOX surowca – 7
-
NOWOŚĆNR Niagen® – opatentowana forma witaminy B3 (niacyny), prekursor NAD+Dzienna porcja kwasów omega-3 DHA i EPAResvenox® – ekstrakt z korzenia rdestowca ostrokończystego standaryzowany na resweratrolKompleksowa formuła wspierająca długowieczność
-
Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
-
Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
Extra virgin, nierafinowana i niefiltrowanaTłoczona na zimno w 24 h po zbiorachPikantna, z wyraźną goryczkąZ witaminą E (22 ml = 43% RWS*), kwasami omega-3, omega-6 i omega-9 oraz polifenolami – 739 mg/kg
-
Kolagen rybi VERISOL® 12 000 mg5 składników wspierającychWiększa pojemność – idealna do stosowania w domuIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
Kolagen rybi typu I VERISOL® 12 000 mgZ liposomalną witaminą C, kwasem hialuronowym, biotyną i astaksantynąZawiera bioaktywne peptydy kolagenowe (BCP®) o niskiej masie cząsteczkowej 2 kDaIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
NOWOŚĆCreavitalis® – monohydrat przebadany klinicznieWitamina B12 – wsparcie samopoczucia1 miesiąc codziennego stosowania (105 g)100% vegan
-
Dostarcza kwasów EPA i DHA dobrych dla mózgu, wzroku i sercaŹródło witamin D i ABez metali ciężkich, pestycydów i dioksynTOTOX surowca – 7
Kwasy omega-3 dla kobiet – na co pomagają?
Kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu, serca i procesu widzenia – korzystne działanie występuje w przypadku spożywania go w ilości 250 mg dziennie. Z kolei kwas eikozapentaenowy (EPA) przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania serca w przypadku spożywania 250 mg na dobę.
Czym są kwasy omega-3: ALA, EPA i DHA?
Kwasy omega-3 to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które mają więcej niż jedno wiązanie podwójne (stąd określenie „wielo” w nazwie) przy trzecim atomie węgla. Należą do nich:
- kwas alfa-linolenowy (ALA),
- kwas eikozapentaenowy (EPA),
- kwas dokozaheksaenowy (DHA).
Tabela 1. Źródła pokarmowe i funkcje kwasów omega-3 w organizmie człowieka [1]
| Nazwa kwasu tłuszczowego | Wybrane źródła pokarmowe | Przykładowe funkcje |
| Kwas ALA | siemię lniane, olej lniany, orzechy włoskie, olej z orzechów włoskich, nasiona chia, olej rydzowy, olej konopny | Prekursor kwasów DHA i EPA (choć jego konwersja do tych kwasów jest ograniczona). Może wspomagać wyciszanie przewlekłego stanu zapalnego w organizmie i zdrowie układu krążenia. |
| Kwas DHA | tłuste ryby morskie (np. łosoś, makrela), algi morskie | Przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu, serca i procesu widzenia. |
| Kwas EPA | tłuste ryby morskie (np. łosoś, makrela), algi morskie | Przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania serca. |
Każdy z wyżej wymienionych kwasów omega-3 jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ich działanie jest wielokierunkowe, ponieważ są niezbędne do budowy błon komórkowych, wpływają na metabolizm komórkowy i aktywność enzymów związanych z błoną komórkową, a także regulują ekspresję genów i wpływają na szlaki sygnałowe umożliwiające komunikację między komórkami w organizmie [1].
Kwas ALA musi być dostarczany z zewnątrz wraz z dietą i suplementami diety, ponieważ organizm nie potrafi go syntetyzować. Z kolei kwasy DHA i EPA mogą powstawać na drodze konwersji z kwasu ALA. Jednak jest to mało wydajny proces (u mężczyzn waha się w granicach 0,3-8% w przypadku EPA i mniej niż 1% przy DHA, a u kobiet 21% w przypadku EPA i 9% przy DHA) [1]. W związku z tym są to składniki, które też powinny być dostarczane wraz z urozmaiconą dietą i suplementacją, jeśli istnieją do niej wskazania.
Więcej informacji na temat źródeł i właściwości kwasów omega-3 znajdziesz w artykule Kwasy omega-3 – właściwości, działanie, w czym występują
Omega-3 a mózg, wzrok i serce
Omega-3 stanowią ważny składnik układu nerwowego, w tym mózgowia (najważniejszej centralnej części ośrodkowego układu nerwowego). Uczestniczą w procesach metabolicznych zachodzących w mózgu i regulacji ekspresji genów.
Lipidy stanowią około 50-60% masy mózgu. To oznacza, że narząd ten (poza tkanką tłuszczową) zawiera najwięcej lipidów. Szczególną rolę odgrywa tu kwas dokozaheksaenowy (DHA), który stanowi ponad 40% wszystkich kwasów tłuszczowych obecnych w mózgu [2]. Wpływa na przewodnictwo impulsów nerwowych i plastyczność synaptyczną, która umożliwia adaptację do nowych warunków, naukę i zapamiętywanie. Do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego potrzebny jest również kwas EPA, ale jego ilość w mózgu jest mniejsza w porównaniu do kwasu DHA. Oba składniki mają potencjał neuroprotekcyjny i mogą wspierać leczenie chorób neurodegeneracyjnych i depresji [3],[4], [5].
Co ze stwierdzeniem, że warto przyjmować omega-3 na pamięć? Odpowiednia podaż kwasów EPA i DHA może wspierać dobrą pamięć. Zaobserwowano, że procentowy udział EPA i DHA w fosfolipidach erytrocytów poniżej 4% wiąże się ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia pamięci. Z kolei wartości powyżej 6-8% mogą wspomagać funkcje poznawcze, w tym pamięć epizodyczną (szczególnie u osób starszych) [3]. Wspomniany procentowy udział EPA i DHA w fosfolipidach błon erytrocytów (wskaźnik omega-3, ang. omega-3 index) to biomarker długoterminowego zaopatrzenia organizmu w kwasy DHA i EPA.
Odpowiednia podaż omega-3 dla kobiet jest ważna również ze względu na ich wpływ na funkcjonowanie narządu wzroku. Mowa tu przede wszystkim o kwasie DHA. Jest on potrzebny do utrzymania prawidłowego procesu widzenia, ponieważ uczestniczy w dojrzewaniu i właściwym funkcjonowaniu siatkówki, a także części kory mózgowej związanej z ostrością wzroku i widzeniem [1].
Odpowiadając na pytanie o to, na co pomagają omega-3 u kobiet, nie można zapomnieć o zdrowiu układu krążenia. Kwas DHA wykazuje działanie kardioprotekcyjne, które związane jest z obniżeniem ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca i częstości występowania incydentów wieńcowych, zgonów i udarów spowodowanych przez to schorzenie [6], [7], [8]. Ponadto efekt kardioprotekcyjny związany jest z działaniem przeciwzapalnym, antyarytmicznym, zwalnianiem procesu powstawania blaszki miażdżycowej i korzystnym wpływem na profil lipidowy [9], [10], [11].
Omega-3 a skóra i włosy
Jednym z potencjalnych obszarów działania omega-3 na skórę jest wspieranie funkcji bariery naskórkowej, która ogranicza nadmierną utratę wody i chroni skórę przed czynnikami zewnętrznymi.
W jednym z randomizowanych badań kontrolowanych badano związek między suplementacją oleju z kryla (źródła kwasów EPA i DHA) w ilości 1 g lub 2 g dziennie przez 6 i 12 tygodni a przeznaskórkową utratą wody (TEWL), poziomem nawilżenia i elastyczności skóry. Zaobserwowano korzystne zmiany dotyczące TEWL, nawilżenia i elastyczności skóry w porównaniu do grupy placebo. Wyniki są obiecujące, ale należy podkreślić, że badania miały charakter pilotażowy, obejmowały zdrowe osoby i dotyczyły konkretnego preparatu [12].
Ze względu na udział w regulacji odpowiedzi zapalnej kwasy omega-3 są badane również jako potencjalne uzupełnienie postępowania w niektórych chorobach skóry, m.in. łuszczycy, trądziku i atopowym zapaleniu skóry (AZS). Należy jednak pamiętać, że suplementacja nie powinna zastępować terapii zalecanej przez lekarza.
Odpowiednia podaż wielonienasyconych kwasów omega-3 może wspierać również dobrą kondycję skóry głowy, a tym samym stwarzać odpowiednie warunki do wzrostu zdrowych i mocnych włosów. Kwasy omega-3 mają korzystny wpływ na barierę hydrolipidową, co pomaga ograniczyć łuszczenie się skóry głowy, uczucie ściągnięcia i nadmierną suchość. Ponadto wspomagają prawidłowe funkcjonowanie mieszków włosowych.
Omega-3 na różnych etapach życia kobiety
W poniższej tabeli znajdziesz przykłady tego, jakie znaczenie mają kwasy omega-3 dla kobiet w menopauzie, a jakie dla tych, które znajdują się w okresie dojrzewania czy innych okresach życia.
Tabela 2. Kwasy omega-3 dla kobiet na różnych etapach życia
| Wiek reprodukcyjny (od osiągnięcia dojrzałości płciowej do menopauzy) |
Odpowiednia podaż kwasów omega-3 może działać wspomagająco przy bolesnych miesiączkach, objawach zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) i problemach z zajściem w ciążę. |
| Ciąża i karmienie piersią | Kwasy omega-3 wspierają zdrowy przebieg ciąży i są potrzebne do prawidłowego rozwoju układu nerwowego i siatkówki oka. |
| Menopauza | Wsparcie funkcji poznawczych, korzystny wpływ na profil lipidowy i zdrowie układu krążenia (co jest szczególnie ważne, gdy dochodzi do zmniejszenia poziomu estrogenów w organizmie). |
| Wiek podeszły | Wsparcie funkcji poznawczych, a także zdrowia serca i narządu wzroku. |
Ile omega-3 potrzebuje kobieta?
W jadłospisie kobiety (niezależnie od wieku) 0,5% energii powinno pochodzić z kwasu alfa-linolenowego (ALA). Ponadto dorosła kobieta powinna spożywać 250 mg dziennie kwasów DHA i EPA. W trakcie ciąży i karmienia piersią zaleca się też dodatkową podaż 200 mg kwasu DHA na dobę, ponieważ jest on kluczowy w prawidłowym rozwoju siatkówki oka i ośrodkowego układu nerwowego [1].
Niedostateczna podaż kwasów omega-3 z dietą może doprowadzić do niedoboru, który objawia się m.in. pogorszeniem pamięci i koncentracji, nadmierną suchością skóry czy gorszą odpornością. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Niedobór omega 3 – objawy u dorosłych i dzieci
Omega-3 na talerzu
Dobrym źródłem kwasów omega-3 są produkty, takie jak:
- nasiona chia,
- siemię lniane,
- olej lniany,
- olej konopny,
- olej rydzowy,
- orzechy włoskie,
- łosoś,
- makrela,
- sardynki,
- śledź,
- algi (spirulina, chlorella, nori, wakame),
- olej z alg morskich.
Więcej na temat źródeł pokarmowych kwasów omega-3 i sposobów na zwiększenie ich spożycia przeczytasz w artykule: : Gdzie znajdziesz najwięcej kwasów Omega-3?
Jakie omega-3 dla kobiety?
Wybierając dobre omega-3 dla kobiet, zwróć uwagę na formę suplementu (kapsułki lub płyn), ilość kwasów omega-3 w dziennej zalecanej porcji, wskaźnik TOTOX, a także skład – sprawdź, czy olej zawiera naturalne trójglicerydy o lepszej przyswajalności.
- Forma suplementu diety: wybór między kapsułką a olejem z omega-3 zależy od wygody, dawki, jakości i indywidualnych preferencji. Zaletą oleju z omega-3 dla kobiet jest możliwość dodawania go do różnych potraw na zimno (np. sałatek), co może okazać się wygodniejszą opcją, jeśli nie chcesz połykać kapsułek. Z kolei suplement diety w kapsułkach charakteryzuje się łatwością stosowania – wystarczy połknąć odpowiednią ilość kapsułek bez konieczności samodzielnego odmierzania zalecanej dawki. Taka forma preparatu może być korzystniejsza, jeśli często wyjeżdżasz i potrzebny Ci produkt, który łatwo spakujesz do torebki i zabierzesz ze sobą.
- Estry etylowe (EE) a naturalne trójglicerydy: przy zakupie oleju rybiego zwróć uwagę na jego skład. Lepszym wyborem będzie produkt, który zawiera naturalne trójglicerydy (np. Olej Omega-3). Są one pozyskiwane bezpośrednio z tłuszczu ryb poprzez mechaniczną ekstrakcję, minimalną rafinację i co ważne – zawarte w nich omega-3 są lepiej przyswajane przez organizm i nie powodują dolegliwości żołądkowych.
- Wskaźnik TOTOX: parametr stosowany do oceny świeżości i jakości oleju. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podaje, że powinien wynosić maksymalnie 26 [13].
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat wyboru dobrego preparatu z omega-3 dla kobiet, przeczytaj nasz artykuł: Kwasy omega-3 – jakie wybrać?
Kiedy i jak przyjmować omega-3?
Wskazaniem do suplementacji kwasów omega-3 może być problem z dostarczeniem ich w odpowiednich ilościach poprzez urozmaiconą dietę (np. w przypadku stosowania diety wegetariańskiej, w której nie ma tłustych ryb morskich). Suplementację tych składników wdraża się również w przypadku zwiększonego zapotrzebowania na kwasy omega-3 (np. w czasie ciąży). Zawsze warto omówić to ze specjalistą i pamiętać, że suplementacja nie zastępuje zdrowej, urozmaiconej diety.
Jeśli suplementujesz kwasy omega-3 dla kobiet w postaci oleju, możesz pić go bezpośrednio z łyżeczki lub używać do potraw na zimno (np. jako dodatek do sałatki, dressingu, jogurtu, smoothie). Z kolei, gdy wybierasz kapsułki, najlepiej przyjmować je do posiłku, który zawiera tłuszcz.
Pora dnia nie ma większego znaczenia. Suplement diety z omega-3 możesz przyjmować zarówno rano i wieczorem (o ile nie masz indywidualnych przeciwwskazań, wynikających np. z przyjmowanych leków). Ważna jest regularność.
Pamiętaj, aby zawsze stosować omega-3 dla kobiet zgodnie z zaleceniami producenta. Nie przekraczaj zalecanej dziennej porcji.
Podsumowanie
Kwasy omega-3 są ważne dla zdrowia układu krążenia, układu nerwowego, narządu wzroku, a także dobrej kondycji skóry i włosów. Ich źródłem jest dieta (np. tłuste ryby morskie, siemię lniane, nasiona chia), ale czasami konieczne jest uzupełnienie jej o suplementy diety. W przypadku potrzeby suplementacji warto skonsultować się ze specjalistą, aby dobrać odpowiednią ilość omega-3, dostosowaną do stanu zdrowia, stanu fizjologicznego i wieku.
- Rychlik, Ewa, et al. Normy żywienia dla populacji Polski. Warsaw, Poland: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-Państwowy Instytut Badawczy, 2024.
- https://www.wspolczesnadietetyka.pl/z-gabinetu-dietetyka/omega-3-a-mozg-klucz-do-koncentracji-pamieci-i-zdrowia-psychicznego-w-kazdym-wieku, dostęp: 13.10.2026
- Dighriri I. M. i wsp., Effects of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids on Brain Functions: A Systematic Review, „Cureus” 2022, 14(10), e30091.
- van der Wurff I. S. M. i wsp., Effect of Omega-3 Long Chain Polyunsaturated Fatty Acids (n-3 LCPUFA) Supplementation on Cognition in Children and Adolescents: A Systematic Literature Review with a Focus on n-3 LCPUFA Blood Values and Dose of DHA and EPA, „Nutrients” 2020, 12(10), s. 3115.
- Borasio F. i wsp., Associations between Dietary Intake, Blood Levels of Omega-3 and Omega-6 Fatty Acids and Reading Abilities in Children, „Biomolecules” 2023, 13(2), s. 368.
- ESC/EAS, 2019, Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk, Eur. Heart J., 2020, 41, 1, 111–188.
- Innes J.K., Calder P.C., Marine Omega-3 (N-3) Fatty Acids for Cardiovascular Health: An Update for 2020, Int. J. Mol. Sci., 2020, 21, 4, 1362.
- Sakamoto A., Saotome M., Iguchi K. i wsp., Marine-Derived Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids and Heart Failure: Current Understanding for Basic to Clinical Relevance, Int. J. Mol., Sci., 2019, 20, 16, 4025.
- Shibabaw T., Omega-3 polyunsaturated fatty acids: anti-inflammatory and anti-hypertriglyceridemia mechanisms in cardiovascular disease, Mol. Cell. Biochem. 2021, 476, 993–1003.
- Sypniewska, G., Kruszewski, S., Cardioprotective Effects of Nutraceuticals: Focus on Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids, Nutrients, 2021, 13, 3184.
- Skulas-Ray A.C., Wilson P.W.F., Harris W.S. i wsp., Omega-3 fatty acids for the management of hypertriglyceridemia. A Science Advisory from the American Heart Association, Circulation, 2019, 140, 12, e673-e691.
- Handeland K, Wakeman M, Burri L. Krill oil supplementation improves transepidermal water loss, hydration and elasticity of the skin in healthy adults: Results from two randomized, double-blind, placebo-controlled, dose-finding pilot studies. J Cosmet Dermatol. 2024 Dec;23(12):4285-4294.
- Hands JM, Anderson ML, Cooperman T, Frame LA, A Multi-Year Rancidity Analysis of 72 Marine and Microalgal Oil Omega-3 Supplements. J Diet Suppl. 2024;21(2):195-206.
-
NOWOŚĆNR Niagen® – opatentowana forma witaminy B3 (niacyny), prekursor NAD+Dzienna porcja kwasów omega-3 DHA i EPAResvenox® – ekstrakt z korzenia rdestowca ostrokończystego standaryzowany na resweratrolKompleksowa formuła wspierająca długowieczność
-
Źródło kwasów DHA, EPA i ALANaturalna forma trójglicerydów (nTG)Z FENACTIVE® o działaniu immunomodulującym, przeciwwirusowym i antybakteryjnymZ naturalnym malinowym aromatem
-
Zimnotłoczone oleje i standaryzowane ekstrakty roślinne – synergiczne działanie (kapsułka w kapsułce)Kwasy GLA (min. 85,5 mg) – wsparcie nawilżenia i wzmocnienie bariery hydrolipidowejDziałanie przeciwzapalne – kompleksowo dobrane antyoksydantyInnowacyjny suplement diety stworzony z Małgorzatą Lenartowicz (Dietoterapia Lenartowicz)
-
Extra virgin, nierafinowana i niefiltrowanaTłoczona na zimno w 24 h po zbiorachPikantna, z wyraźną goryczkąZ witaminą E (22 ml = 43% RWS*), kwasami omega-3, omega-6 i omega-9 oraz polifenolami – 739 mg/kg
Uzupełnienie diety długowieczności z polifenolamiod 47,90 zł
-
Kolagen rybi VERISOL® 12 000 mg5 składników wspierającychWiększa pojemność – idealna do stosowania w domuIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
Kolagen rybi typu I VERISOL® 12 000 mgZ liposomalną witaminą C, kwasem hialuronowym, biotyną i astaksantynąZawiera bioaktywne peptydy kolagenowe (BCP®) o niskiej masie cząsteczkowej 2 kDaIlość składników potwierdzona laboratoryjnie
-
NOWOŚĆCreavitalis® – monohydrat przebadany klinicznieWitamina B12 – wsparcie samopoczucia1 miesiąc codziennego stosowania (105 g)100% vegan
-
Dostarcza kwasów EPA i DHA dobrych dla mózgu, wzroku i sercaŹródło witamin D i ABez metali ciężkich, pestycydów i dioksynTOTOX surowca – 7
Przeczytaj również
-
mgr inż. Anna Sobol1 paź 2026NAD+ – co to jest i jaką rolę pełni w energii komórkowejWyobrażam sobie, że widząc nazwę „NAD+” cofasz się myślami do lekcji biologii. Być może to właśnie tam ostatnio o nim słyszałaś lub słyszałeś – o dinukleotydzie nikotynoamidoadeninowym nie mówi się w końcu tak często, jak o witaminach czy kwasach omega.Czytaj -
mgr inż. Anna Sobol19 paź 2026NAD+, resweratrol i omega-3 – dlaczego łączy się je w jednej formuleBioaktywny kompleks Longevity — czyli resweratrol, prekursor NAD+ i kwas omega-3 — spotykające się w jednej porcji suplementu. To możliwe dzięki kapsułkom, które pozwalają na jednoczesne podanie substancji w dwóch formach: w proszku oraz w płynie.Czytaj -
Dietetyk Paulina Górska16 mar 2025Zaktualizowano 10 sie 2026Kwasy omega-3 – jakie wybrać?Kwasy omega-3 to jedne z najważniejszych tłuszczów w naszej diecie, ponieważ wspierają pracę serca, mózgu, działają przeciwzapalnie, pomagają unormować poziom cholesterolu i trójglicerydów, a takżeCzytaj